Friday, July 4, 2014

ලාහුගල මගුල් මහා විහාරය...




                                                                   හෙළ ලකඹර ප්‍රවුඩ ඉතිහාසය හෙලිකරන මෙම විහාරයට මඟුල් මහා විහාරය යන නම ජන වහරට පැමිණ ඇත්තේ පෙර රජ දවස රුහුණේ රජකම් කළ කාවන්තිස්ස රජතුමාගේ සහ විහාර මහා දේවිය ගේ සරන මංගල්‍යය සිදු කෙරුණේ මෙමෙ ස්ථානයේ බවත් පෝරුවේ චාරිත්‍රය සිදුකළ  මඟුල් පෝරුව ඇත්තේ මෙතන බවටත් පුරාතනයේ සිට පැමිනෙන මතයත් නිසා ය. එය එසේම සිදුවුණේ නම් ආගමික පරිසරයක සංහිඳියාව මධ්‍යයේ ඒ අසිරිමත් විවාහ චාරිත්‍රාදිය මේ සැනසිලිදායක සොඳුරු බිම අපූරු පීඨයක් මැද සිදු කළා  විය හැක.. ඒ කෙසේ නමුත් මෙහි බොහෝ ස්ථානයන්හි කාකවන්න තිස්ස රජුගේ නම සම්බන්ධ ඓතිහාසික තොරතුරු හමුවීම නිසා පෙර සද‍හන් කළ මතයට යම් සාධාරණත්වයක් ලබාදීමට ද  හැකි වෙයි.

එමෙන්ම වංශ කතාවන්ට අනුව පෙරකළ රුහුණු මහා විහාරය නමින් පූජනීය ස්ථානයක් ධාතුසේන රජතුමා විසින් කරන ලද බව සඳහන් වෙයි. එමෙන්ම මෙම විහාරයේ තිබී හමුවූ 14 වැනි සියවසට අයත් යැයි සැලකෙන සෙල් පුවරු ලිපි සහ අනෙකුත් පුරාවිදු නටබුන් අනුව ද ඉතා වැදගත් තොරතුරු රාශියක් පසක්  කර ගැනීමට හැකිව තිබේ.  
මෙහි පැමිනෙන කරුනු අනුව පෙර රජ දවස  ධාතුසේන රජතුමා කළ රුහුණු මහා විහාරය නමින් වූ විහාරය අද අප හඳුන්වන මඟුල් මහා විහාරයම බව සනාථ වේ පුරාවිද්‍යා චක්‍රවර්තී එල්ලාවල මේධානන්ද හිමි නැගෙනහිර පළාත හා උතුරු පළාතේ සිංහල බෞද්ධ උරුමය නම් ග්‍රන්ථයේ පවස යි. සෙල් ලිපිය පිහිටුවන අවධියේ විහාරස්ථානය වල් බිහිවී තිබූ අතර නැවත එය පිළිසකර කරවන ලද්දේ විහාර මහා දේවිය නම් වූ වෙනත් බිසවක විසිනි. ඇය පැරකුම්බා රජ දරුවන් දෙදෙනෙකුගේ අගමෙහෙසිය වූ බව ලිපියෙහි සඳහන්ව තිබේ.

මහාචාර්ය සෙනරත් පරනවිතානයන්ගේ මතය නම් මෙහි සඳහන්ව ඇති පැරකුම්බා දෙබෑයන් යනු ගම්පොල යුගයේ සිටි පස්වන පරාක්‍රමබාහු සහ හතරවන බුවනෙකබාහු යන රජවරුන් බව ය.මහාවංශය සහ පූජාවලියට අනුව 1 වන දප්පුල රජු විසින් රුහුණු වෙහෙර නම් ආරාමයක් කළ බව සඳහන් වෙයි.

                  ඇතා පිට නැගි ඇත් ගොවුවා සහිත ස‍දකඩ පහන.....








සටහන- කසුන් රුහිරු මධුසංක,,(ශිෂ්‍යය)
රජරට විශ්ව විද්‍යාලය
පුරාවිද්‍යා හා උරුම කලමනාකරණ අධ්‍යයන අංශය

ඡායාරූප - චින්තක සදරුවන්.,(ශිෂ්‍යය)
රජරට විශ්ව විද්‍යාලය
පුරාවිද්‍යා හා උරුම කලමනාකරණ අධ්‍යයන අංශය

බටදොඹ ලෙන..

සටහනකට වඩා මෙය වැදගත් යැයි සිතමි.. මෙම ලින්ක් එකට ගොස් බලන්න.
 චන්දිම අඹන්වල සර්ගෙ පැහැදිලි කිරීමක්...

https://www.youtube.com/watch?v=-J_fgovZH1M&feature=youtu.be

Thursday, July 3, 2014

පොළොන්නරුව ඉසිපතනාරාමය...








ඡායාරූප- කසුන් රුහිරු මධුසංක,,(ශිෂ්‍යය)
                රජරට විශ්ව විද්‍යාලය
                පුරාවිද්‍යා හා උරුම කලමනාකරණ අධ්‍යයන අංශය

ඊජිප්තු පිරමීඩවල තියෙන සංකේත ලංකාවේ රන්මසු උයනේ තියෙනවා..

අවුරුදු එක්දාස් පන්සියයක් එකම තැනක කිසිම රටක රාජධානියක් තිබිල නෑ. ක්‍රිස්තු පූර්ව 7-5 සිට ක්‍රිස්තු වර්ෂ 10 දක්වා රෝම අධිරාජ්‍යයත් අවුරුදු එක්දාස් එකසීයයි. අනුරාධපුර රාජධානිය තමයි මේ තරං කාලයක් පැවැතුණ රාජ්‍යය.
මහසෙන් රජතුමා ජේතවන දාගැබ ඉදිකරන කොට රෝම අධිරාජ්‍යය බිඳ වැටිලා ඉවරයි. දහවැනි සියවසෙන් පස්සේ ඇතිවෙන පොළොන්නරු රාජධානිය තියෙන්නෙත් අවුරුදු දෙසිය පනහක් විතරයි.

ක්‍රිස්තු පූර්ව තුනේදී බුදුදහම ආවට පස්සේ සමාජේ විශාල පෙරළියක්, දීප්තියක් ඇති වෙනවා. ඒ එක්කම විශාල සංඝාරාම තුනක් ඇති වෙනවා. විශාල පිරිසක් භික්‍ෂූන් බවට පත් වෙනවා. ඒ එක්කම මහා විහාරය පළමුවෙන්ම ඉදිවෙනවා. ඒ ක්‍රිස්තු පූර්ව 3 සහ 2 අතර කාලයෙදී දෙවැනි එක වළගම්බා රජු දවස ඉදිවුණු අභයගිරිය. ඒක ක්‍රිස්තු පූර්ව එකේදී. තුන්වැනි එක ජේතවනාරාමය. ක්‍රිස්තු වර්ෂ හතරෙදි. අක්කර පන්සියයක භූමිභාගයක මේ ජේතවනාරාමයට දහස් ගාණක් ගොඩනැඟිලි තියෙනවා.
මේ ජේතවනාරාමය තමයි ලෝකෙ විශාලම ගඩොල් ගොඩනැඟිල්ල. විශාලම දාගැබ. පුරාණ ලෝකයේ උසින් තුන්වන තැන හිමිවෙන ගොඩනැඟිල්ල. පළමු තැන ඊජිප්තුවේ පිරමීඩයකට. ඒක අඩි හාරසීය අනූවයි. දෙකත් පිරමීඩයක්. හාරසිය හැත්තෑවයි. මේ ජේතවනය තුන්වන තැන ගන්නවා
. උස අඩි හාරසිය හැටයි. මීටර් නම් එකසිය පනහයි. මේකේ අත්තිවාරම් මීටර් දහයක් යට ඉඳල එන්නේ. පතුලෙ ඉඳන් උඩට යනකම් ගඩොල් තියෙන්නේ. මැද ධාතු ගර්භයට පොදු කුටීරයක් තියෙනවා. සර් එමසන් ටෙනන් කියන ඉංග්‍රීසි ජාතිකයා ගණනය කරල තියෙනවා. එයා කියනවා ලන්ඩන් නුවර ඉඳලා එඩින්බරෝවලට අඩි දහයක් උස අඩියක් පළල තාප්පයක් බඳින්න පුළුවන් මේ ගඩොල්වලින් කියල. ලංකාවේදී බැලුවොත් දෙවුන්දර තුඩුවෙ ඉඳල පේදුරුතුඩුව දක්වා අඩි දහයක් උස අඩියක් පළල තාප්පයක් හදන්න පුළුවන් කියල.

දහවැනි සියවසෙන් පස්සේ මේ සියල්ල විනාශවෙලා පස්වලින් වැහිලා යනවා. මහසෙන් රජතුමාගේ රාජ්‍ය කාලය අවුරුදු විසිහතරයි. ඒත් මේ ස්තූපය හදන්න කොච්චර කල් ගියාද දන්නේ නෑ. මේක ඔක්කොම කළේ මිනිස් බලයෙන්. මහා වැව් දාසයක් බැඳලා, ඇළවල් එකොළහක් හැදුවා. මේ ගඩොල් මිලියන අනූතුනක් තියෙනව කියල සර් එමර්සන් කියනවා. අවුරුදු එක්දාස් හත්සීයකට කලින් මේවා කොහේදි කැපුවද කොහේදි පිලිස්සුවද කියල, මිලියන ගාණක් ගල් කුලුනු, ගල් කුට්ටි තියෙන අනුරාධපුරේ ඒවා කැපූ තැනක්, කැපූ විදියක්, ගෙනා විදියක් කවුරුවත් දන්නේ නෑ. අඩුම තරමේ මේ ගල් කැපූ කොටු ගල් කොරි හඳුනාගන්න නෑ. අතීතයෙ දහවැනි සියවසෙන් පස්සේ මේක අත්හැරපු පාළු නගරයක් වෙනවා. චෝලයෝ මේක විනාශ කරනවා. ආයෙ මිනිස්සු මෙහෙට එන්නෙ දහඅටවන සියවසෙන් පස්සෙ. ඉංග්‍රීසින්ගෙ කාලෙ තමයි ආපහු අනුරාධපුරය ජනාවාස වුණේ.

මේ අනුරාධපුර නගරය ගැන හිතුවොත්, අභයගිරිය, රුවන්වැලිය, නඛාවෙහෙර, ලංකාරාමය, ථූපාරාමය, ශ්‍රී මහා බෝධිය, ජේතවනාරාමය ආදී තැන්වලට තමයි ඉස්සර මිනිස්සු වටවන්දනාවේ යන්නේ. තිසාවැවෙන් නාලා ශ්‍රී මහාබෝධියෙන් පටන් අරන් වටේම වැඳගන්නවා.
එදිරිසිංහයන් විටෙක තම අදහස් ප්‍රකාශ කරන්නේ සැලැසුම්ද අඳිමිනි. ඔහු හොඳ ඉතිහාස ගුරුවරයකු සේය. කියන අපූරු කතා ඔහුගේ දශක ගණනක ජීවිත කාලයෙන් එකතු කොටගත් දැනුම් පරාසය සමඟ ඉතිරී පැතිරී ඇත. ඔහු කියන කතා ඇසෙන විට හිතට දැනෙන්නේ මේ ගල්කණු ලියවැල් ත්‍රිමානව දෑස් ඉදිරිපිට කතා කරන සෙයකි.

මහා විහාරය ක්‍රිස්තු වර්ෂ තුනේදී ඇතිවුණේ. අභයගිරිය ක්‍රිස්තුවර්ෂ එකේදි. මහා විහාරය අක්කර හාරසීයයි. අභයගිරිය අක්කර හයසීයයි. රාජධානිය තිබුණු ඇතුළු නුවර අක්කර දෙසීයයි. විශාලම ස්ථානය මේ අභයගිරිය.

හතරවැනි සියවසේ මේ රටට ආපු පාහියන් හාමුදුරුවො කියනව අභයගිරියේ භික්‍ෂුන් පන්දාහක් හිටියයි කියල. ජේතවනාරාමේ භික්‍ෂුන් තුන්දහස් පන්සියක් හිටිය කියල. මහාවිහාරේ තුන්දාහක් හිටිය කියල. භික්සූන් වහන්සේලා එකොළොස්දාස් පන්සීයක් අනුරාධපුරේ ඉඳල තියෙනවා. දහවැනි සියවස දක්වාම දිගටම ඉඳල තියෙනව. මේ තරං භික්‍ෂුන් වහන්සේ ප්‍රමාණයක් සිවුපසයෙන් පෝෂණය කරන්න කොච්චර ජනගහනයක් ඕනෑද? පළමු සියවසේ චන්ද්‍රමුඛසීව තෑගි භෝග සමඟ නියෝජිතයන් රෝමයට යවනව. ඒ කාලේ හිටපු ප්ලිනි කියන ප¾ඩිවරයා කියල තියෙනවා, අනුරාධපුරය කියන්නේ සිංහල දේශයේ අගනුවර කියල. ඒ කාලෙ අනුරාධපුරේ මිලියන දෙකක ජනගහනයක් හිටිය කියල. රෝමයේ රජ කළේ ඒ කාලේ ක්ලෝඩියස් රජු.

ඒ තරං සෙනඟක් නැතිව මේ වැඩ කරන්න බෑ. ඒ කාලේ හැම මිනිහෙක්ම සතියට එක දවසක් රජයට වැඩ කරන්න ඕන. තමන්ගේ අස්වැන්නෙන් සියයට විස්සක් රජයට දෙන්න ඕන. නියං කාලවලදී එය විස්සෙන් එකක් දක්වා අඩුවෙලා තියෙනවා.
සෙල්ලිපිවල 'කැති අඬහැර' ලෙස දක්වනවා. සමහර ගංවතුර නියඟවලදී වගා පාළු වුණාම බදු අරන් නෑ.

මේ අනුරාධපුරේ කෘෂිකාර්මික වටරවුමක් ඇතිවෙනවා. තිසා වැව, අභය වැව, බුලන්කුලම, පෙරිමියන්කුලම, තන්නායන්කුලම, නුවර වැව යන වැව් ආශ්‍රිතව මේ වටරවුම් ඇති වෙනවා. මෙහෙම කාලය ගෙවෙද්දි මේ ජනගහන තත්ත්වයන් වැඩිවීමත් එක්ක මේවයේ භික්‍ෂුන් කැලේට යනවා. ඒ යන ගමන භාවනා කරන්න හිත එක්තැන් කරන්න හිතන් යන්නෙ. රජවරු මේ භික්‍ෂුන් වෙනුවෙන් ගොඩනැඟිලි හදනවා. මේ ටික පාංශුකූලික භික්‍ෂුන්ගේ වටරවුම වෙනවා. ඊට පස්සේ වනවාසී වුණු භික්‍ෂුන් නඩත්තු කරන්න නුවර වැසියනුත් කුඩා වැව් හදන් ඒ කිට්ටුව පදිංචි වෙනවා. සැතැපුම් හතර බැගින් හතර කොනටම මේ හැම නටබුමක්ම තියෙනවා. පශ්චිමාරාම, තොලුවිල, බටහිරාරාම ආදී ගොඩනැඟිලිත් මේවට අයිතියි. මේවා තවත් මතු කරගන්න බැරිවුණා. තාමත් අනුරාධපුරය වැළලුණු උරුමයක්.

සිංහල රාජාවලිය.



පූර්ව යුගය

(මෙම කොටසේ අනු පිළිවෙළ නිවැරදි නොවීමට ඉඩ ඇත. අසම්පූර්ණ ලයිස්තුවකි.)

මනු රාජ වංශය

මෙම රාජවංශය දඹදිව රාජ වංශයක් බව සමහර වංශකථා පවසයි. හෙල හවුල පවසන්නේ මෙය ලක්දිව මුල් රාජවංශය බවයි.
  • මහා සම්මත මනු රජ
  • රෝජ
  • වරරෝජ
  • කල්‍යාණ
  • වරකල්‍යාණ
  • උපෝසථ
  • මහා මන්දාතු
  • වරමන්දාතු
  • චේතිය
  • චේතියගේ පලමු පුත්‍රයා
  • චේතියගේ දෙවන පුත්‍රයා
  • චේතියගේ තෙවන පුත්‍රයා
  • චේතියගේ සිව්වන පුත්‍රයා
  • චේතියගේ පස්වන පුත්‍රයා
  • මහා මුචලින්ද
  • මුචලින්ද
  • පළමුවන සාගර
  • දෙවන සාගර
  • භරත
  • රුචි
  • සුරුචි
  • පතාප
  • මහා පතාප
  • පහද
  • සුදස්සි
  • නෙරුප
  • මහා නෙරුප
  • අසිරිමත්
  • හිරණ්‍ය කාශ්‍යප රජ (ඊරණී කසුබු / මහමත්දාතු/ඊරණී)
  • බලි රජ
  • තරු රජ
  • නහුත රජ
  • සංකිත රජ

මඛාදේව රාජ වංශය

ලංකාපුර යුගය

යක්‍ෂ සහ රාක්‍ෂ රාජධානිය


දේව රාජධානිය

නාග රාජධානිය

නාග රාජධානිය - වඩුන්නාගල නගරය

නාග රාජධානිය - මණි නාග දීපය

නාග රාජධානිය - කැළණි නගරය


තම්මන්නාව - උපතිස්සනුවර - විජිතපුර යුගය (ක්‍රි.පූ. 544 සිට ක්‍රි.පූ. 437 දක්වා)

නාමයකාලයපාලන කාලය (අවුරුදු)සටහන්
විජය රජක්‍රි.පූ. 543-50538කාලිංඝ දේශයේ සිට පැමිණ ක්‍රමන්ත්‍රණයකින් රජවූ ආක්‍රමණිකයෙකි තම්මැන්නා නුවර රජකම් කළේය
උපතිස්ස රජ505-5041අගනුවර-උපතිස්ස නුවර
පඬුවස්දෙව් රජ504-47430ඉන්දියාවේ සිට පැමිණි විජය රජුගේ ඥාතියෙකි
අභය රජ474-45420මිය යාමට පෙර රජකම සහෝදරයින්ට පැවරීය
තිස්ස කුමරු454 -(පණ්ඩුවාසදේව රජගේ 2වන පුත්) රාජාභිෂේක නොවී රාජ්‍යය පාලනය කිරීම

අනුරාධපුර යුගය (ක්‍රි.පූ. 437 සිට ක්‍රි.ව. 1029 දක්වා)

අනුරාධපුර පණ්ඩුකාභය රාජ වංශ යුගය 1


අනුරාධපුර චෝල යුගය

අනුරාධපුර චෝල යුගය - රජරට රාජධානිය

අනුරාධපුර චෝල යුගය - මායා (කැළණි) රාජධානිය

අනුරාධපුර චෝල යුගය - රුහුණු රාජධානිය

අනුරාධපුර පණ්ඩුකාභය රාජවංශ යුගය 2 - සිංහලේ රාජධානිය

  • ආක්‍රමණක පංච ද්‍රවිඩයන් (පුලහත්ථ, බාහිය ,පනයමාර,පිළයමාර, දාඨිය)
  • වළගම්බා රජු (යළි රජවීම)
  • මහවුලිතිස්ස
  • චෝරනාග
  • තිස්ස (කුඩාතිස්ස)
  • සිව
  • වටුක
  • දාරුභාතික තිස්ස
  • තිලිය (පුරෝහිත බමුණා)
  • අනුලා රැජින
  • කූඨකණ්ණ තිස්ස
  • භාතික අභය
  • මහාදාථික මහානාග
  • ආමන්ද- ගාමිණී අභය
  • කණිරජානු තිස්ස
  • චූලාභය
  • සීවලී රැජින
-- අරාජික සමය --
  • ඉලනාග
  • චණ්ඩමුඛසීව
  • යසලාලක තිස්ස

සුබ රජ

  • සභ (සුභ)

ලම්බකර්ණ රාජ වංශය

  • වසභ රජ
  • වංකනාථතිස්ස
  • ගජබාහුක - ගාමිණී (Iවන ගජබාහු රජ)
  • මහල්ලකනාග
  • භාතික තිස්ස
  • කනිට්ඨතිස්ස
  • බුජ්ජනාග
  • කුංචනාග
  • Iවන සිරිනාග
  • වෝහාරිකතිස්ස (වෙහෙරතිස්ස)
  • අභයනාග
  • IIවන සිරිනාග
  • විජය - කුමාර
  • Iවන සංඝතිස්ස
  • සිරිසංගබෝධි (දැහැමි සිරිසඟබෝ)
  • ගෝඨාභය (ගොළු අබා)
  • Iවන ජෙට්ඨතිස්ස
  • මහාසේන ( මහසෙන්)
  • සිරි මේඝවණ්ණ( කිත්සිරිමෙවන්)
  • IIවන ජෙට්ඨතිස්ස
  • බුද්ධදාස රජ
  • Iවන උපතිස්ස
  • මහානාම
  • වට්ටගාහජන්තු
  • මිත්තසේන (මිත්සෙන්)

ෂඩ් ද්‍රවිඩයන්

  • පණ්ඩු
  • පාරින්ද
  • ඛුද්ධ පාරින්ද
  • තිරිතර
  • දාඨිය
  • පීඨිය

මෞර්ය රාජ වංශය

ධාතුසේන රජු
Iවන කස්සප (සීගිරි කසුබු) (සීගිරි බලකොටුව සට රට පාලනය කලේය)
මොග්ගල්ලාන (මුගලන්)
කුමාර - ධාතුසේන (කුමාරදාස /කුමාරදාස්)
කිත්තිසේන
සිව
IIවන උපතිස්ස
සීලාකාර අම්බ සාමනේර
දාඨාපභූති (දාපලුසෙන් )
IIවන මොග්ගල්ලාන
කිත්සිරිමේඝ ( කුඩා කිත්සිරිමෙවන් )
මහානාග
Iවන අග්ගබෝධි (අක්බෝ)
IIවන අග්ගබෝධි (කුඩා අක්බෝ )
IIවන සංඝතිස්ස
IIIවන මොග්ගල්ලාන
සීලාමේඝවණ්ණ
IIIවන අග්ගබෝධි සිරිසංඝබෝධි
IIවන ජෙට්ඨතිස්ස
IIIවන අග්ගබෝධි (යළි රජවීම)‍
දාඨෝපතිස්ස
IIවන කස්සප
Iවන දප්පුලු
හත්ථදාඨ
IVවන අග්ගබෝධි
දට්ට
IIවන හත්ථදාඨ

ලම්බකර්ණ මානවම්ම රාජ වංශය

මානවම්මරජ
Vවන අග්ගබෝධි
IIIවන කස්සප
Iවන මහින්ද
VIවන අග්ගබෝධි
VIIවන අග්ගබෝධි
IIවන මහින්ද
Iවන උදය
IIIවන මහින්ද
VIIIවන අග්ගබෝධි
IIවන දප්පලු
IXවන අග්ගබෝධි
Iවන සේන
IIවනසේන
IIවන උදය
IVවන කස්සප
Vවන කස්සප
IIIවන දප්පුලු
IVවන දප්පුල
IIIවන උදය
IIIවන සේන
IVවන උදය
IVවන සේන
IVවන මහින්ද
Vවන සේන
Vවන මහින්ද රජ (මිහිදු) (ක්‍රි.ව. 982 - 993)

පොළාන්නරු යුගය (ක්‍රි.ව. 1029 - 1232)

පොළාන්නරු යුගය - චෝල යුගය (ක්‍රි.ව. 993 - 1054)

පොළාන්නරු චෝල යුගය - චෝල රාජධානිය

Iවන රාජරාජ චෝල ඇතුළු 6 දෙනෙක් (ක්‍රි.ව. 993 - 1014)
Iවන රාජේන්ද්‍ර චෝල (ක්‍රි.ව. 1018 - 1054)

පොළාන්නරු චෝල යුගය - රුහුණු රාජධානිය නාම මාත්‍රික රජවරු

වික්‍රමබාහු රජ (VIවන කස්සප)
මහලනාකිත්ති
වික්‍රමපණ්ඩු
ජගතිපාල (ජගත්පාල)
පරාක්‍රමපණ්ඩු
ලෝක (ලෝකිස්සර - ලෝකේස්සර)
VIIIවන කස්සප
Iවන විජයබාහු රජ (විජය බා) (ක්‍රි.ව. 1055 - 1070දී රටටම රජවීම)

පොළාන්නරු යුගය - Iවන විජයබාහු යුගය (ක්‍රි.ව. 1070 - 1110)

Iවන විජයබාහු රජ (විජය බා) (ක්‍රි.ව. 1070දී රටටම රජවීම - 1110)

පොළාන්නරු යුගය - රජරට, රුහුණ, දක්ඛිණදේශ යුගය (ක්‍රි.ව. 1110 - 1153)

රජරට, රුහුණ, දක්ඛිණදේශ යුගය
රාජධානියරජ
1090110011101120113011401153116011701180
රජරටIවන වික්‍රමබාහු රජIIවන ගජබාහු රජ
දක්ඛිණදේශIවන විජයබාහු රජමානාභරණ රජකිත්ති සිරි මේඝ රජපළමුවන පරාක්‍රමබාහු රජ
රුහුණශ්‍රී වල්ලභ රජ සහ කිත්ති සිරි මේඝ රජශ්‍රී වල්ලභ රජමානාභරණ රජ

පොළාන්නරු යුගය - සිහලේ රාජධානිය (ක්‍රි.ව.1153 - 1232)

Iවන පරාක්‍රමබාහු රජ (මහා පරාක්‍රමබාහු රජ)
IIවන විජයබාහු

පොළාන්නරු කාලිංග යුගය - සිහලේ රාජධානිය (ක්‍රි.ව.1187 - 1212)

නිශ්ශංකමල්ල රජ (පෙර නම = කිත්ති නිශ්ශංක)
IIවන වික්‍රමබාහු
චෝඩංග රජ
ලීලාවතී රැජිණ (පළමු රාජ සමය) (Iවන පරාක්‍රමබාහු අග මෙහෙසිය)
සහස්සමල්ල
කල්යාණවතී රැජින (නිශ්ශංකමල්ල අග මෙහෙසිය)
ධර්මාශෝක රජ (මාස3 - මාස15 ලදරු රජ. අනිකංග මහාධිපාද විසින් ඝාතනය කරණ ලදී)
චෝල ආක්‍රමණික අනිකංග මහාධිපාද දින 17ක් පමණි
ලීලාවතී රැජින (දෙවන රාජ සමය)
දකුණු ඉංදීය දමිළ ආක්‍රමණික ලෝකේශ්වර රජ
ලීලාවතී රැජින (3වන රාජ සමය)

පොළාන්නරු පාණ්ඩ-මාඝ යුගය - සිහලේ රාජධානිය (ක්‍රි.ව.1212 - 1236)

පරාක්‍රපණ්ඩු

දඹදෙනි යුගය (ක්‍රි.ව.1232 - 1272)

යාපව්ව යුගය (ක්‍රි.ව.12?? - 1293)

ඇතුගල්පුර යුගය (ක්‍රි.ව.1293 - 1341)

නාමයකාලයපාලන කාලය (අවුරුදු)සටහන්
II වන බුවනෙකබාහු රජ1292-1305මුල් පාලන කාලය යාපව්ව සිට වේ
IV වන පරාක්‍රමබාහු රජ (පණ්ඩිත පරාක්‍රමබාහු රජ)1305 - 1326සිංහල සාහිත්‍යය අතිශයින් දියුණුවූ යුගයකි
III වන බුවනෙකබාහු රජරාජ්‍ය කාලය පිළිබඳ තොරතුරු නැත.
ජයබාහු IIරාජ්‍ය කාලය පිළිබඳ තොරතුරු නැත.
V වන විජයබාහු රජරාජ්‍ය කාලය පිළිබඳ තොරතුරු නැත.
IV වන බුවනෙකබාහු රජරාජ්‍ය කාලය පිළිබඳ තොරතුරු නැත.

ගම්පොල යුගය (ක්‍රි.ව.1341 - 1408)

ගම්පල යුගය- ගම්පොල රාජධානිය

දැදිගම අගනුවර

ගම්පොල අගනුවර


ගම්පල යුගය - රයිගම රාජධානිය

Portraitනාමයඋපතවිපතරාජ්‍යයත්වයේ ආරම්භයරාජ්‍යයත්වයේ අවසානයRelationship with Predecessor(s)
IIවන වීරබාහු--1391/13921397*Brother in law of King Buvaneka Bahu V
වීර අලකේශ්වර
(aka Vijaya Bahu VI)
--13971409
පරාක්‍රමබාහු Epa(ඈපා)--14091412*Grandson of Senalankahikara Senevirat
minister of Bhuvanaikabâhu IV.

අරාජික සමය (ක්‍රි.ව.1408 - 1411)

කෝට්ටේ යුගය - සිංහලේ රාජධානිය (ක්‍රි.ව. 1411 - 1521)

කෝට්ටේ-සීතාවක-සෙංකඩගල යුගය (ක්‍රි.ව. 1521 - 1591)

කෝට්ටේ-සීතාවක-සෙංකඩගල යුගය - කෝට්ටේ රාජධානිය (ක්‍රි.ව. 1521 - 1597)

VIIවන බුවනෙකබාහු
දොන් ජුවන් ධර්මපාල රජ * (කතෝලික) )(ක්‍රි.ව. 1551 - 1597 මැයි 27)
පෘතුගාලයේ පළවන පිලිප්
පෘතුගාලයේ දෙවන පිලිප්

කෝට්ටේ-සීතාවක-සෙංකඩගල යුගය - සීතාවක රාජධානිය (ක්‍රි.ව. 1521 - 1594)
මායාදුන්නේ රජ
Iවන රාජසිංහ රජ
පෘතුගාලයේ පලවන පිල්ප් රජට නොහොත් ස්පාඤයේ 2වන පිල්ප් රජට යටත්වීම

කෝට්ටේ-සීතාවක-සෙංකඩගල යුගය - යාපාපටුන රාජධානිය (ක්‍රි.ව. 1521 - 1619)

  • ආර්ය චක්‍රවර්තීවරු
  • පරරාජසේකරම්
  • ශංකිලි රජ
  • පෘතුගාලයේ පලවන පිල්ප් රජට නොහොත් ස්පාඤයේ 3වන පිල්ප් රජට යටත්වීම

කෝට්ටේ-සීතාවක-සෙංකඩගල යුගය - උඩරට රාජධානිය (ක්‍රි.ව. 1521 - 1591)

සේනාසම්මත වික්‍රමබාහු රජු
ජයවීර අස්ථාන රජ (සේනාසම්මත වික්‍රමබාහු පුත්)
කරලියැද්දේ බංඩාර රජ (ජයවීර අස්ථාන පුත්)
Iවන රාජසිංහ රජ උඩරට රාජධානිය සීතාවකට ඈඳාගැනීම
දොන් ෆිලිප් රජ (යමසිංහ බංඩාර කුමරු - කරලියැද්දේ බංඩාර රජගේ ඤාති පුත්) පෘතුගීසි සහාය ඇතුව රජවීම
කොනප්පු බංඩාර රජ(Don João da Austria) දොන් ෆිලිප් රජ මරණයෙන්/ඝාතනයෙන් පෘතුගීසි සහාය නොමැති ව රජවීම
දෝන කැතරිනා රැජින (කරලියැද්දේ බංඩාර රජගේ දියණිය පෘතුගීසි සහාය ඇතුව රජවීම)
කොනප්පු බංඩාර යුද්ධ කර පෘතුගීසි පලවාහැර දෝන කැතරිනා රැජින විවාහ කරගැනීම

සෙංකඩගල යුගය (ක්‍රි.ව. 1591 - 1815 මාර්තු 2)

සෙංකඩගල යුගය - පහතරට පාලනය

සෙංකඩගල යුගය - පහතරට පෘතුගීසි පාලනය (ක්‍රි.ව. 1597 මැයි 27- 1638)

සෙංකඩගල යුගය- පහතරට ලන්දේසි පාලනය (ක්‍රි.ව. 1638 - 1796)

සෙංකඩගල යුගය- පහතරට ඉංග්‍රීසි පාලනය (ක්‍රි.ව. 1796 - 1815 මාර්තු 2)

පහතරට ඉංග්‍රීසි පාලනය -පෙරදිග ඉංදියා වෙළඳ සමාගම (ක්‍රි.ව. 1796 - 1802)
පහතරට ඉංග්‍රීසි පාලනය -බ්‍රිතාන්‍ය ආණ්ඩුව (ක්‍රි.ව. 1802 - 1815 මාර්තු 2)

සෙංකඩගල යුගය- සිංහලේ රාජධානිය (ක්‍රි.ව. 1591 - 1815 මාර්තු 2)

සෙංකඩගල යුගය- සිංහලේ රාජධානිය - සේනාසම්මත වික්‍රමබාහු රාජවංශය

Iවන විමලධර්මසුරිය රජ (නමින්, දෝන කැතරිනාගේ ස්වාමියා ලෙස, කොනප්පු බංඩාර නැවත රජවීම ()
සෙනරත් රජ (දෝන කැතරිනාගේ ස්වාමියා ලෙස)
IIවන රාජසිංහ රජ (දෝන කැතරිනාගේ පුතෙකි)
IIවන විමලධර්මසූරිය රජ (IIවන රාජසිංහ රජ පුත්)
ශ්‍රී වීර පරාක්‍රම නරේන්ද්‍රසිංහ රජු (IIවන විමලධර්මසූරිය රජ පුත්)

සෙංකඩගල යුගය- සිංහලේ රාජධානිය - නායක්කර් රාජ වංශය (ක්‍රි.ව. 1739 - 1815 මාර්තු 2)

කොළඔ යුගය (ක්‍රි.ව. 1815 මාර්තු 2 - 1982 අප්‍රේල් 29)

බ්‍රිතාන්‍ය යටත්විජිත යුගය (සිලෝන් යටත් විජිතය) (ක්‍රි.ව. 1815 මාර්තු 2 - 1948 පෙබරාරි 4)


ලංකා රාජධානිය (ඩොමීනියන් රාජ්‍ය යුගය) (ක්‍රි.ව. 1948 පෙබරාරි 4 - 1972 මැයි 22 )

රුවනමඋපතමරණයසිලෝන් හි රජ වූ දිනයසිලෝන් හි රජකම අවසන් වූ දිනයඋරුමය
King George VI of England, formal photo portrait, circa 1940-1946.jpgහයවන ජෝර්ජ් රජ14 December,18956 February,1952පෙබරවාරි 4,1948පෙබරවාරි 6,1952*Son of George V
Elizabeth II greets NASA GSFC employees, May 8, 2007 edit.jpgදෙවන එලිසබෙත් රැජින21 April, 1926පෙබරවාරි 6,1952මැයි 22, 1972*හයවන ජෝර්ජ් දියණිය
1972 මැයි 22 දින මෙම රාජ්‍යය ශ්‍රී ලංකා ලෙස නම්කර සමාජවාදී ජනරජයක බවට පත් කරන ලදී. වසර 3000 කට අධික කාලයක්[තහවුරු​ කරන්න] තිබූ සිංහලේ රාජාවලිය ඉන් නිමවී විලියම් ගොපල්ලව මැතිතුමා ජනාධිපති නමින් අළුතින් ඇතිකල රාජ්‍ය නායක පදවියට පත් විය



(විකිපීඩියා, නිදහස් විශ්වකෝෂය වෙතින්-http://si.wikipedia.org/wiki)